فروغی بسطامی

 

میرزا عباس فرزند آقا موسی بسطامی  در سال ۱۲۱۳هجری قمری حین سفر والدینش به عتبات عالیات برای زیارت ، در شهر کربلا به دنیا آمد . خانواده اش پس از مراجعت به ایران  در شهرساری اقامت گزیدند  و بعد از مدتی راهی تهران شد ند ودرزمان فتحعلیشاه قاجار فروغی به موطن اجدادی خود بسطام رفت وبهمین دلیل به بسطامی شهرت یافت از آنجا نیز به کرمان سفر نمود  و با توصیه عمویش که خزانه دار فتحغلیشاه قاجار بود بخدمت شجاع السلطنه درآمد و بنا بدرخواست او بجای تخلص مسکین تخلص خود را تغییر داد وبه نام دختر شجاع السلطنه  که فروغ الدوله نامیده میشد  فروغی را انتخاب کرد و بدینوسیله معروف به میرزا عباس فروغی بسطامی گرد ید . از فروغی قصایدی در مدح شاهان نخستین سلسله منفورقاجار و غزلیاتی بسیاربرجسته و دل انگیز باقی مانده است . بهر حال این شاعر توانا در ۲۵محرم ۱۲۷۴درسن 61سالگی در شهر تهران درگذشت ومتاسفانه معلوم نیست که کجا مدفون گردید ه . بسیار خوشحال میشوم اگر کسی نشانی از محل دفن اودارد مرا نیز مطلع گرداند . ذیلا ” دوغزل از این شاعر گرانقدر را تقدیم دوستداران ادبیات میکنم .

كی رفته ای ز دل كه تمنا كنم تو را؟            كی بوده ای نهفته كه پیدا كنم تو را؟

غیبت نكرده ای كه شوَم طالب حضور           پنهان نگشته ای كه هویدا كنم تو را

با صد هزار جلوه برون آمدی كه من                   با صد هزار دیده تماشا كنم تو را

چشم به صد مجاهده آیینه ساز شد           تا من به یك مشاهده شیدا كنم تو را

بالای خود در آینـﮥ چشم من ببین                         تا با خبر ز عالم بالا كنم تو را

مستانه كاش در حرم و دیر بگذری                 تا قبله گاه مؤمن و ترسا كنم تو را

خواهم شبی نقاب ز رویت برافكنم               خورشید كعبه، ماه كلیسا كنم تو را

گر افتد آن دو زلف چلیپا به چنگ من             چندین هزار سلسله در پا كنم تو را

طوبی و سدره گر به قیامت به من دهند             یكجا فدای قامت رعنا كنم تو را

زیبا شود به كارگِه عشق كار من                   هر گه نظر به صورت زیبا كنم تو را

باخیل غمزه  گر به وثاقم گذر کنی                    میر سپاه شاه صف آرا کنم تورا

جم دستگاه ناصر دین شاه تاجور                 کز خدمتش سکندر و دارا کنم تو را

شعرت زنام شاه فروغی شرف گرفت                زیبد که تاج تارک شعرا کنم تورا

مردان خدا         پرده ي پندار دريدند              یعني همه جا       غير خدا يار نديدند
هر دست که دادند همان دست گرفتند          هر نکته که گفتند همان نکته شنيدند
يک طايفه را بهر مکافات      سرشتند            یک سلسله را      بهر ملاقات گزيدند
یک فرقه به عشرت در کاشانه گشادند        یک زمره به حسرت سر انگشت گزیدند
جمعي به در پير خرابات         خرابند              قومي      به بر شيخ مناجات مريدند
يک جمع نکوشيده رسيدند به مقصد            يک قوم دويدند و     به مقصد نرسيدند
فرياد که         در رهگذر آدم خاکي             بس دانه فشاندند و   بسي دام تنيدند
همت طلب از  باطن پيران سحرخيز             زيرا که يکي را        ز دو عالم طلبيدند
زنهار مزن دست به دامان گروهي                کز حق ببريدند       و به باطل گرويدند
چون خلق در آيند به بازار حقيقت                 ترسم نفروشند      متاعي که خريدند
کوتاه نظر غافل از آن سرو بلند است               کاین جامه به اندازه هر کس نبریدند
مرغان نظرباز سبک سير    فروغي                از دامگه خاک          بر افلاک پريدند

مزاراین شاعر توانای ایران مشخص نیست  وگمان میرود که در آرامگاه بایزید بسطامی باشد

 

گرد آوری وتالیف : محمد نفیسی
متولد 1325/3/28در شهر همدان . بازنشسته – دانشگاه ایران  – همین

“من هیچم کمی هم کمتر، هرچه هست همه اوست .”